RPO Promocja powrót na stronę główną

zd1 zd2 zd3 zd4 zd5 zd6 zd7 zd7 zd7 zd7

Kulturalnie w dworku

22 października 2010 r. odbyło się otwarcie Centrum Kultury i Sztuki w Górkach Wielkich. Centrum powstało na bazie ruin dworu Kossaków.

W wydarzeniu wzięła udział rodzina, między innymi córka Zofii Kossak, Anna Bugnon-Rosset, która dokonała uroczystego przecięcia wstęgi.

Niegdyś tętniący życiem majątek udało się zachować od całkowitego zniszczenia dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich.

Centrum Kultury i Sztuki zostało wkomponowane w ruiny zabytkowego dworku Kossaków. Nowo wybudowana część mieści niezwykle nowoczesne wnętrze, które jednakże nie narusza zabytkowego charakteru tego miejsca. W budynku znalazła miejsce bogata ekspozycja fotograficzna.

Ważną część zajmuje Izba Pamięci Zofii Kossak, w której oprócz tradycyjnych pamiątek znalazły się multimedialne urządzenia pozwalające obejrzeć zdjęcia oraz posłuchać wypowiedzi pisarki i jej córki. Bogate zaplecze w postaci specjalnie przystosowanych sal wystawienniczych, konferencyjnych oraz klas lekcyjnych służy celom edukacyjnym i kulturalnym.

W nowo otwartym Centrum odbywają się wystawy, przedstawienia i koncerty, które służą mieszkańcom, a przy tym pobudzają życie kulturalne miejscowości i zachęcają do wizyty turystów.

Całość prac pociągnęła za sobą koszt ponad 1 800 000 zł, z czego 1 500 000 zł pokryła dotacja ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013.

--

Zofia Kossak-Szatkowska (Szczucka) - (1889-1968) to jedna z najwybitniejszych pisarek XX wieku, publicystka. Odznaczona medalem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. Wywodziła się z rodu wybitnych malarzy, była córką Tadeusza, bliźniaczego brata Wojciecha Kossaka i wnuczką Juliusza Kossaka.

W 1923 roku osiadła w Górkach Wielkich na Śląsku Cieszyńskim. Tu powstały jej najwybitniejsze utwory: książki poświęcone Śląskowi (m.in. „Nieznany kraj”, „Wielcy i mali”), utwory dla dzieci i młodzieży („Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata”, „Topsy i Lupus”, „Bursztyny”), opowieści hagiograficzne („Szaleńcy Boży”), a przede wszystkim wielkie powieści historyczne, wśród których trylogia: „Krzyżowcy”, „Król trędowaty”, „Bez oręża”, tłumaczona na 16 języków, przyniosła jej rozgłos i znaczące nagrody.

W 1939 roku Zofia Kossak opuściła Górki Wielkie. Lata okupacji spędziła w Warszawie. Przeżyła Oświęcim, a potem Pawiak, wzięła udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie wyjechała z kraju i przebywała w Anglii.

W 1957 roku pisarka powróciła do Polski i osiadła w ukochanych Górkach Wielkich. Zamieszkała w domku dawnego ogrodnika, gdzie później mieściło się jej muzeum biograficzne (dwór górecki spłonął w roku 1945). Tutaj spędziła ostatni okres swego życia. Pochowana została na cmentarzu w Górkach Wielkich obok ojca Tadeusza Kossaka i synka Julka Szczuckiego.

--

Historia dworu:

Rodzice Zofii Kossak, Tadeusz i Anna z Kisielnickich, przybyli do Górek Wielkich w 1922 roku z Kresów Wschodnich, objętych pożogą rewolucji bolszewickiej. Zamieszkali w trzystuletnim dworze stojącym wśród beskidzkich wzgórz u wejścia do malowniczej doliny Brennicy.

Dwór w Górkach stał się magnesem przyciągającym niepospolitych ludzi z odległych stron. U Kossaków gościli pisarze: m.in. Jan Parandowski, Maria Dąbrowska, Jan Sztaudynger, Melchior Wańkowicz; malarze i rodzina. Z Krakowa przyjeżdżał sławny brat bliźniak, Wojciech oraz jego sławne dzieci: Maria, Magdalena i Jerzy. Bywała kuzynka Zofii, Jadwiga Unrug z mężem Stanisławem Ignacym Witkiewiczem (Witkacym).

W 1939 roku, gdy wybuchła II wojna światowa, rodzina została zmuszona do opuszczenia domu. Okupant przystosował dwór do potrzeb zorganizowanej w nim szkoły gospodarstwa wiejskiego dla niemiecko mówiących dziewcząt. Po zakończeniu działań wojennych dwór został spalony 6 lub 8 maja 1945 roku. Piękny dwuspadowy dach, obszerne strychy, wiekowa stolarka poszły z dymem.

W 1968 roku ruiny dworu z resztkami parku zostały wpisane do rejestru zabytków województwa katowickiego.

W 1998 roku z inicjatywy córki i syna Zofii Kossak - Anny Bugnon i Witolda Szatkowskiego - w Górkach Wielkich została powołana Fundacja im. Zofii Kossak. Fundacja prowadzi działalność kulturalną mającą na celu kontynuację ideałów, jakimi kierowała się słynna pisarka. Ważnym przejawem tej misji jest dbałość o miejsce związane z rodziną Kossaków w Górkach Wielkich - ruiny zabytkowego dworu (obecnie Centrum Kultury i Sztuki "Dwór Kossaków"), Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, spichlerz z XVIII wieku oraz zabytkowy park dworski. To właśnie Fundacja podjęła się realizacji projektu adaptacji ruin na centrum kulturalne.

Źródło: Fundacja im. Zofii Kossak

--

W IV edycji konkursu „Polska Pięknieje - 7 Cudów Funduszy Europejskich”, odbywającej się w 2011 roku,  zrewitalizowany Dworek Kossaków - nominowany w kategorii "Zabytek" - zdobył nagrodę internautów.


 

Strona „Śląskie do przodu!” to oficjalny serwis promocyjny Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013.
Głównym celem serwisu było przybliżenie idei Programu i jego efektów mieszkańcom regionu.


Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego – realna odpowiedź na realne potrzeby

Projekt finansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego
Województwa Śląskiego na lata 2007-2013